Peking 2008

OS 2008
Overzicht
plaats:Peking
gastlandChina
opening:8 augustus 2008
sluiting:24 augustus 2008
deelnemende landen:204 (163 zwemmen)
aantal atleten:11082 (1022 zwemmen)
aantal sporten:28
aantal wedstrijden:301
officiële opening verricht door:Hu Jintao, president van China
Olympische vlam ontstoken door:Li Ning (turnlegende)
Olympische eed afgelegd door:Zhang Yining (tafeltennis)
IOC voorzitter:Jacques Rogge
zwembad:北京國家游泳中心  水立方 (Pekings Nationale Zwemcentrum 'Watercube')

'Het achtste wereldwonder bestaat, het is een mens', zo besloot NOS-commentator Jeroen Grüter het Olympisch zwemtoernooi van Peking, dat in het teken stond van de missie van Michael Phelps. Deze slaagde in zijn opzet de top van de Olympos te bereiken door zwemlegende Mark Spitz naar de tweede plaats te verwijzen in het Olympisch zwemklassement aller tijden. De pas 23-jarige Phelps behaalde tijdens het zwemtoernooi acht gouden medailles, één meer dan Mark Spitz had gedaan in 1972, waarmede hij zich tevens aan de top nestelde van de algemene Olympische medaillespiegel met een totaal van veertien gouden en twee bronzen medailles. Het getal acht - voor de Chinezen een magisch getal - liep als een rode draad door de wedstrijd. Michael Phelps boekte betrekkelijk eenvoudige overwinningen op de 200 meter vrije slag, de 200 meter vlinderslag, de 200 meter en 400 meter wisselslag en behaalde zonder al te grote problemen de titel met het Amerikaanse estafetteteam op de 4 x 100 meter wisselslag en de 4 x 200 meter vrije slag. De in Baltimore geboren zwemmer kroop nochtans door het oog van de naald op de 100 meter vlinderslag, waar hij na een miraculeuze finish de Serviër Milorad Čavić met één honderste van een seconde voorbij streefde. Even fabuleus was het verloop van de finale van de 4 x 100 meter vrije slag, waar de Franse ploeg de gehele wedstrijd aan de leiding lag en ankerzwemmer Alain Bernard leek af te stevenen op het goud. In één van de meest memorabele eindsprints ooit slaagde de Amerikaan Jason Lezak er in de laatste 25 meter alsnog  langszij te komen en als eerste aan te tikken, waarop een uitzonderlijke uitbarsting van vreugde volgde van de normaliter wat flegmatisch ogende Phelps. Na negen dagen zwemmen was hij er evenwel in geslaagd zijn welhaast onmogelijk geachte missie te volbrengen: huiswaarts keren met acht gouden medailles.

Hoewel de goldrush van Michael Phelps en diens gevecht met de Olympische onsterfelijkheid de overige zwemfinales in de berichtgeving bijkans tot achterhoedegevechten declasseerden, zou zulk een weergave afbreuk doen aan het hoge niveau, dat in de Watercube van Peking werd gehaald. Het zwemtoernooi van 2008 bleek één der snelsten ooit. De invloed van het nieuwe zwempak, dat in aanloop van de Olympische Spelen op de markt werd gebracht, liet zich nadrukkelijk gelden. Er werden maar liefst 25 wereldrecords verbroken. Zo benaderde de Australiër Eamon Sullivan in de halve finales de 47 secondengrens op de 100 meter vrije slag door het wereldrecord op 47,05 te stellen. De Britse Rebecca Adlington zorgde eveneens voor een historische doorbraak door op de 800 meter vrije slag het negentien jaar oude wereldrecord van Janet Evans te kraken. De zwemploeg uit het Verenigd Koninkrijk gaf daarmee een niet mis te verstaan visitekaartje af voor de Spelen van 2012 in Londen. Als één van de weinige Europese formaties maakte zij een montere indruk. Ofschoon de medaille-oogst met twee maal goud - voor Adlington op de 400 meter en 800 meter vrije slag - en één maal brons misschien wat schraal mag aftekenen in het totaalklassement, geven de 21 finaleplaatsen voldoende vertrouwen voor de toekomst en lijken de enorme investeringen van afgelopen jaren zich eindelijk uit te gaan betalen.

Het toernooi werd gedomineerd door de Verenigde Staten, die met twaalf gouden medailles de medaillespiegel traditiegetrouw aanvoerden. Naast de titels van Michael Phelps en de herenestafetteploegen, was er Olympisch goud voor Nathalie Coughlin op de 100 meter rugslag, de verrassende Rebecca Soni op de 200 meter schoolslag, Aaron Peirsol op de 100 meter rugslag en Ryan Lochte op de 200 meter rugslag. De Verenigde Staten kregen ook nu weer geduchte tegenstand van Australië, dat met vijf gouden medailles evenwel minder superieur was als vooraf was ingeschat. De verwachte estafettetitels op de 4 x 100 meter wisselslag en de 4 x 200 meter vrije slag bij de dames werden metterdaad binnengehaald, doch Lisbeth Trickett-Lenton kon op de 50 meter en 100 meter vrije slag niet tot het goud reiken en behaalde individueel slechts één titel - 100 meter vlinderslag dames -, terwijl ook Leisel Jones - op de 100 meter schoolslag nog ongenaakbaar - op de 200 meter schoolslag de Amerikaanse Rebecca Soni voor zich moest dulden en Jessicah Schipper op de 200 meter vlinderslag schielijk werd verslagen door de Chinese zwemsters Liu en Jiao. Daar tegenover stond het onverwacht goede presteren van Stephanie Rice, die de niet in goede vorm verkerende Katie Hoff van de Verenigde Staten op zowel de 200 meter als de 400 meter wisselslag versloeg.

Temidden van deze titanenstrijd bleek echter dat de internationalisering van de sport ook in het zwembad merkbaar was. Zimbabwe - dat tijdens de vorige Spelen voor het eerst goud had gewonnen op de 200 meter rugslag dames - haalde in de persoon van Kirstie Coventry wederom één gouden - 200 meter rugslag - en drie zilveren medailles. Daarnaast zag het massaal toegestroomde publiek een Braziliaan - Cielo Filho op de 50 meter vrije slag heren -, een Zuid-Koreaan - Park op de 400 meter vrije slag heren -, en een Tunesiër - Mellouli op de 1500 meter vrije slag heren - debuteren op de hoogste trede van het Olympisch podium. Het was vooral Europa, dat deze Olympische Spelen een veer moest laten. Daar waar de Franse heren het nog niet eens zo onaardig deden - Alain Bernard won de 100 meter vrije slag, bleken de Françaises - en hun hopeloos uit vorm geraakte kopvrouwe Laure Manaudou - niet bij machte een greep te doen naar eremetaal. In het Italiaanse kamp was het juist omgekeerd. Federica Pellegrini zwom overtuigend naar het goud op de 200 meter vrije slag, terwijl het herencontigent voor het eerst sinds 1984 geen van de ereschavotten sierden. Duitsland wist maar ternauwernood zijn gezicht te redden dankzij het optreden van Britta Steffen, welke op de 50 meter en 100 meter vrije slag excelleerde, en vooraanstaande zwemnaties als Rusland en Hongarije keerden zelfs zonder goud huiswaarts.

Nederland sleepte op de tweede dag van het zwemtoernooi zijn hoofdprijs in de wacht op de 4 x 100 meter vrije slag dames. Voorafgaand aan de finale hadden het Amerikaanse en Australische kamp vooral elkaar de grootste kansen toegedicht en leken beiden wereldrecordhouder Nederland totaal te veronachtzamen. Dit zou de grootmachten duur komen te staan. In de finale zwommen Inge Dekker, Ranomi Kromowidjojo, Femke Heemskerk en Marleen Veldhuis gecontroleerd naar het goud, dat voor het laatst in 1936 aan een Nederlands kwartet had toebehoord. Dit kunststukje leek een voorbode te zijn voor een succesvol zwemtoernooi. Het zou echter bij die ene medaille blijven. Jacco Verhaeren stak na afloop de hand in eigen boezem. Het teleurstellende optreden van bijna de gehele zwemploeg schreef hij toe aan een verkeerde trainingsopbouw. 'Ik heb verkeerd gepiekt', zei hij wrang. Kansen waren er weldegelijk, maar Inge Dekker en Marleen Veldhuis kwamen in hun finales jammerlijk te kort, waardoor Nederland genoegen diende te nemen met een achtste plaats op de 100 meter vlinderslag, een vijfde plaats op de 50 meter vrije slag en een zesde plaats op de 100 meter vrije slag. Bij de dames wist enkel Hinkelien Schreuder nog door te dringen tot een finale (50 meter vrije slag). Jolijn van Valkengoed (100 meter schoolslag), Femke Heemskerk (200 meter wisselslag) en Ranomi Kromowidjojo (200 meter vrije slag) sneuvelden reeds in de series. De heren stelden eveneens teleur. Enkel Thijs van Valkengoed kwam nog in de buurt van zijn persoonlijke besttijd op de 100 meter schoolslag. Mitja Zastrow (100 meter vrije slag), Nick Driebergen (100 meter en 200 meter rugslag), Robin van Aggele (100 meter vlinderslag, 200 meter schoolslag en 200 meter wisselslag), Robert Lijesen (50 meter vrije slag) en de 4 x 100 meter vrije slagestafetteploeg wisten zich niet te verbeteren en overleefden de series dan ook niet, zodat het Nederlandse mannenzwemmen - voor de laatste maal - steun zocht en vond bij Pieter van den Hoogenband. Hoewel niemand nog serieus rekening leek te houden met de drievoudig Olympisch kampioen en de sceptische geluiden in aanloop naar de Spelen in kracht toenamen - zeker toen bekend werd dat Van den Hoogenband af zag van deelname aan de 200 meter vrije slag -, wist de 'oude vos' vriend en vijand te verbazen. Tot 12 augustus 2008 leek hij samen met Jacco Verharen nog als enige in zijn droom - een derde opeenvolgende Olympische titel op het koningsnummer van de zwemsport, de 100 meter vrije slag - te geloven. In de series van de 100 meter vrije slag logenstrafte hij evenwel een ieder, die hem had afgeschreven. Voor het eerst in zes jaar dook hij weer onder de 48 secondengrens. Gehuld in een lazer racer van Speedo bereikte hij als vijfde de halve finale, die hij vervolgens in 47,68 afraffelde: 'een nieuw Nederlands record, een nieuw Brabants record, een nieuw persoonlijk record'. 'Die ouwe kan het nog steeds', glunderde Van den Hoogenband na afloop van zijn race. Met veruit de snelste tweede baan van het veld bereikte hij voor de vierde maal de finale, een ongeëvenaarde prestatie in de zwemgeschiedenis. Het podium gloorde en Nederland veerde op. Het zou toch niet... Een medaille was Pieter van den Hoogenband helaas niet gegund. In stijl sloot hij zijn meer dan imposante loopbaan af met een vijfde plaats op 'zijn' koningsnummer. (KM)

Nederlandse zwemmers
Heren
Robin van Aggele200 m schoolslag
 100 m vlinderslag
 200 m wisselslag
Nick Driebergen100 m rugslag
 200 m rugslag
Pieter van den Hoogenband100 m vrije slag
 4x100 m vrije slag
Robert Lijesen50 m vrije slag
 4x100 m vrije slag
Thijs van Valkengoed100 m schoolslag
Bas van Velthoven4x100 m vrije slag
Mitja Zastrow100 m vrije slag
 4x100 m vrije slag
Dames
Inge Dekker100 m vrije slag
 100 m vlinderslag
 4x100 m vrije slag
 4x100 m wisselslag
Chantal Groot100 m vlinderslag
Femke Heemskerk200 m wisselslag
 4x100 m vrije slag
 4x200 m vrije slag
 4x100 m wisselslag
Saskia de Jonge4x200 m vrije slag
Ranomi Kromowidjojo200 m vrije slag
 4x100 m vrije slag
 4x200 m vrije slag
 4x100 m wisselslag
Manon van Rooijen4x100 m vrije slag
 4x200 m vrije slag
Hinkelien Schreuder50 m vrije slag
 4x100 m vrije slag
Jolijn van Valkengoed100 m schoolslag
 4x100 m wisselslag
Marleen Veldhuis50 m vrije slag
 100 m vrije slag
 4x100 m vrije slag
 

Medaillespiegel totaal
  GoudZilverBronsTotaal
1Verenigde Staten1291031
2Australië66820
3Japan2035
4Verenigd Koninkrijk2013
5Duitsland2002
6China1326
7Zimbabwe1304
8Frankrijk1236
9Zuid-Korea1102
 Italië1102
10Brazilië1012
11Tunesië1001
 Nederland1001
12Hongarije0303
13Rusland0123
14Noorwegen0112
15Slovenië0101
 Servië0101
16Canada0011
 Oostenrijk0011
 Denemarken0011

Medaillespiegel heren
  GoudZilverBronsTotaal
1Verenigde Staten102517
2Japan2024
3Frankrijk1236
4Zuid-Korea1102
5Brazilië1012
6Tunesië1001
7Australië0448
8Hongarije0303
9Rusland0123
10Noorwegen0101
 Servië0101
 China0101
11Canada0011

Medaillespiegel dames
  GoudZilverBronsTotaal
1Australië62412
2Verenigde Staten27514
3Verenigd Koninkrijk2013
4Duitsland2002
5Zimbabwe1304
6China1225
7Italië1102
8Nederland1001
9Slovenië0101
10Denemarken0011
 Japan0011
 Noorwegen0011
 Oostenrijk0011


Vorige pagina: Athene 2004
Volgende pagina: Records