Rome 2009

Untitled document
logo wereldkampioenschappen lange baan 2009 te Rome
Overzicht
plaats : Rome
datum : 17 juli - 2 augustus 2009
deelnemende landen : 185
deelnemers : 2556

“Auf Rom kann man sich nur in Rom vorbereiten”, schreef Goethe ooit. De eeuwige stad vormde het decor van de dertiende wereldkampioenschappen zwemmen op de lange baan. Het zouden memorabele kampioenschappen worden, die inderdaad de stoutste verwachtingen zouden overtreffen. Het waren evenwel niet de prestaties van de zwemmers, welke daarvoor verantwoordelijk waren. De kampioenschappen stonden bijna geheel in het teken van de discussie over de badpakken van de zwemmers. In aanloop naar het toernooi was er al een hevig debat gaande, die echter in Rome in alle hevigheid losbarstte. Vooral de weifelende houding van de wereldzwembond, de FINA, werd laakbaar geacht en gaf aanleiding tot felle polemieken. Na de Olympische Spelen van 2008 waren namelijk nieuwe badpakken geïntroduceerd, die werden uitgevoerd in polyurethaan, een rubberachtig materiaal, dat niet-waterdoorlatend is. Hierdoor komt de zwemmer hoger op het water te liggen, wat zorgt voor een aanmerkelijk kleinere weerstand. Het gevolg was een vloedgolf aan nieuwe records. De FINA liet deze nieuwe ontwikkeling aanvankelijk op zijn beloop, waardoor zij de regie volledig kwijtraakte. Onder druk van met name het trainersgilde besloot de zwembond uiteindelijk tot het verbieden van de jongste generatie badpakken. De nieuwe regeling zou nochtans ingaan op 1 januari 2010 - enige dagen later zou de ingangsdatum reeds voor onbepaalde tijd worden uitgesteld -, wat betekende dat de wereldkampioenschappen te Rome zou worden blootgesteld aan een verwoestende recordregen, welke de lijst met bestaande besttijden zou wegspoelen en de waarde van het record te niet zou doen. Dit kon de zwemsport een enorme schade toebrengen.

Op 2 augustus 2009 kon de balans worden opgemaakt. Er waren na acht dagen zwemmen maar liefst 43 wereldrecords, 105 kampioenschapsrecords, 57 Europese records en 787 nationale records gezwommen. Dit waren ongekende aantallen, wat de criticasters aan de vooravond van het toernooi volledig in het gelijk stelde. De meest onmogelijke barrières werden in een oogwenk geslecht. De nivellering in de zwemsport had hard toegeslagen. Zwemmers waren in staat gebleken in een zeer korte tijd gigantische sprongen voorwaarts te maken. Persoonlijke records van seconden waren geen uitzondering. In Rome leek bijkans alles mogelijk.

Niettemin heeft de zwemliefhebber kunnen genieten van prachtige sport. Het mannentoernooi werd gedomineerd door de Verenigde Staten. Alle drie de estafettenummers werden gewonnen door de Amerikanen. Daarnaast waren er persoonlijke titels voor Aaron Peirsol ( 200 meter rugslag), Ryan Lochte ( 200 meter en 400 meter wisselslag) en Michael Phelps ( 100 meter en 200 meter vlinderslag). Met name het optreden van de laatste maakte grote indruk. Nog zwemmend in een 'ouderwetse' Speedo LZR Racer leed Phelps aan het begin van het toernooi een gevoelige nederlaag op de 200 meter vrije slag, zijn eerste in vijf jaar. Paul Biedermann - hij droeg wel een badpak van polyurethaan - zwom weg bij de Amerikaan en verpulverde diens wereldrecord. Twee dagen eerder had Biedermann reeds de 400 meter vrije slag gewonnen in een fenomenale tijd van 3:40.07 en verbrak daarmee het onbereikbaar geachte wereldrecord van Ian Thorpe. Phelps was dus gewaarschuwd, maar zag tijdens de race geen kans de Duitser van het goud te houden. Na afloop liet een zichtbaar geïrriteerde Phelps weten, zich te storen aan de commotie rondom de badpakken. 'Now it's not swimming. The headlines are always who's wearing what suit. It's not swimming. I'm looking forward to the day that we're able to call our sport swimming again.' De Amerikaan nam evenwel op ongenaakbare wijze revanche. Op de 100 meter en 200 meter vlinderslag liet hij er geen twijfel over bestaan wie de beste was. In twee 'textiele' wereldrecords zwom hij naar het goud. Vooral de race op de 100 meter vlinderslag was memorabel. Gelijk de Olympische wedstrijd in Peking nam Milorad Čavić vanaf de start de leiding, welke hij na het eerste keerpunt uitbouwde. Lange tijd zag het er naar uit dat de Serviër voldoende afstand had genomen, totdat Phelps in de laatste 15 meter begon aan te dringen, gelijk kwam met Čavić en er vervolgens in de laatste meters voorbij ging. Na de finish volgde een voor Phelps ongekend staaltje verbaal en fysiek vertoon van macht en gunde hij zijn opponent geen blik waardig. Čavić had in de dagen voorafgaand aan de finale namelijk gezinspeeld op een overwinning en daarenboven verkondigd dat men Phelps vooral niet zielig moest vinden vanwege de pakkenaffaire. De meest succesvolle Olympiër aller tijden diende zijn tegenstander echter op de meest effectieve wijze van repliek: een glansrijke overwinning in het zwembad!

Naast dit Amerikaanse geweld wachtte de toeschouwers een ongemeend spannende strijd op de 100 meter vrije slag. Algemeen werd aangenomen, dat Alain Bernard zijn suprematie op dit nummer ten toon zou spreiden. In aanloop naar het toernooi had de Fransman immers een fabelachtig wereldrecord gezwommen van 0:46.94: de barrière van 0:47.00 was daarmee geslecht. De FINA besloot dit record evenwel niet in de recordlijsten op te nemen, daar Bernard het record had gezwommen in een badpak dat later door de FINA was afgekeurd. In Rome waren er derhalve volop kansen om deze historische grens alsnog te breken. Het was echter niet Bernard, die zijn naam zag worden bijschreven op de recordlijsten. De Braziliaan Cesar Cielo Fihlo was hem te snel af met een tijd van 0:46.91. Het Braziliaanse team was so wie so in goede doen met achttien finaleplaatsen. Enkel de Verenigde Staten (46), Australië (30) en het Verenigd Koninkrijk (27) behaalden er mee.

De dameswedstrijd kende een veel opener strijd. China veroverde onverwacht het goud op de 4 x100 meter wisselslag- en de 4 x 200 meter vrije slagestafette. De Italiaanse Federica Pellegrini zorgde voor feestvreugde onder het - telkenmale massaal toegestroomde - thuispubliek door op sublieme wijze naar de titels op de 200 meter en 400 meter vrije slag te zwemmen. Bovendien dook zij op de 400 meter vrije slag als eerste vrouw ter wereld  onder de vier minutengrens, wat haar ster in eigen land nog verder deed rijzen. Haar landgenote Alessia Filippi verhoogde de euforie met het goud op de 1500 meter vrije slag. De revelatie van het vrouwentoernooi was nochtans Britta Steffen. Tijdens deze kampioenschappen stond er gaan maat op de Duitse. Ze verbrak tweemaal het wereldrecord op de 100 meter vrije slag en bracht het terug tot 0:52.07. In de finale van dit koninginnenummer was zij derhalve door niemand te achterhalen. Op de laatste wedstrijddag veroverde zij mitsgaders het goud op de 50 meter vrije slag in - uiteraard - een wereldrecordtijd.

Voor Nederland hadden de wedstrijden in Rome twee gezichten. Aan de ene kant was er naar behoren gepresteerd. Femke Heemskerk, Inge Dekker, Ranomi Kromowidjojo en Marleen Veldhuis bezorgden zwemland Nederland het eerste WK-goud sinds 2003. De dames wisten op de 4 x 100 meter vrije slag met miniem verschil Duitsland te verslaan, waardoor zij hun erelijst, waarop reeds de Europese en Olympische titel prijkten, wisten te vervolmaken en de door Femke Heemskerk geïntroduceerde Grand Slam binnenhaalden. Het optreden van Nick Driebergen, Joeri Verlinden en Sebastiaan Verschuren was eveneens hoopgevend. Terwijl Driebergen en Verlinden met Nederlandse records de halve finales bereikten op hun rug- en vlinderslagnummers, drong Sebastiaan Verschuren zelfs door tot de finale van de 200 meter vrije slag. Verrassend was ook het zwemmen van Moniek Nijhuis, die een fraaie vierde plaats behaalde op de 50 meter schoolslag.

Aan de andere kant was er de teleurstelling, daar op meer medailles was gehoopt. Marleen Veldhuis bleek aan het begin van het toernooi niet in goede doen. Voorafgaand aan het toernooi had ze overtuigende tijden neergezet op de 100 meter vlinderslag en wereldrecords op de 50 meter vlinderslag en 50 meter vrije slag. In Rome kwam ze op de 100 meter vlinderslag echter niet verder dan een zevende plaats, waarna zij in samenspraak met Jacco Verhaeren besloot om zich terug te trekken op de 100 meter vrije slag. Hiermee hoopte Veldhuis voldoende rust te nemen voor de 50 meternummers. Helaas draaide ook de 50 meter vlinderslag uit op een deceptie. Ze was naar eigen zeggen te gretig en wilde 'te graag', waardoor de opbouw van haar race te wensen overliet. Er restte haar niet meer dan een vijfde plaats. Op de 50 meter vrije slag herpakte Veldhuis zich evenwel dapper. De door haar zo gekoesterde wereldtitel moest zij laten aan de ontketende Steffen, doch Marleen Veldhuis zwom in het kielzog van de Duitse naar een verdienstelijke derde plaats.

De situatie rondom Marleen Veldhuis legde in Rome evenwel de achilleshiel bloot van het Nederlandse zwemmen. Eens te meer bleek hoe afhankelijk Nederland is van één enkele zwemster. Ofschoon de wereldtitel op de 4 x 100 meter vrije slag liet zien dat Nederland op de vrije slag over bijzonder getalenteerde zwemsters beschikt, blijft de top smal. Een strijd om de medailles kan en mag niet altijd worden verwacht, maar een verhoogde inzet op finaleplaatsen moet - in de toekomst - (nog meer) een speerpunt gaan worden indien Nederland zijn status als zwemland waar wil blijven maken. Daarvoor zal de kloof met de concurrentie op de school-, rug-, en wisselslagnummers, evenals de 400 meter, 800 meter en 1500 meter vrije slag dienen te worden gedicht. Met acht finaleplaatsen blijft Nederland tijdens de kampioenschappen steken in de middenmoot. Vooralnog maken de Verenigde Staten en Australië nog immer de dienst uit. Het Verenigd Koninkrijk heeft de afgelopen jaren echter fors geïnvesteerd in het zwemmen, wat zich meer en meer lijkt uit te gaan betalen. Zeventwintig Britten drongen door tot de finale, waarmee zij de aansluiting hebben gevonden met Australië. Ook Brazilië, Frankrijk, Duitsland, Hongarije en China mogen zich onder de grootmachten scharen. Het zou mooi zijn als Nederland zich daar in de toekomst bij kan voegen en zijn historische plaats in de top van het klassement wederom zal kunnen opeisen.

Medaillespiegel totaal
  GoudZilverBronsTotaal
1Verenigde Staten106622
2Duitsland4419
3China42410
4Australië34916
5Italië3014
6Verenigd Koninkrijk2327
7Hongarije2136
8Servië2103
 Brazilië2103
9Rusland1517
10Japan1214
11Tunesië1203
12Zimbabwe1102
 Zweden1102
 Denemarken1102
13Zuid-Afrika1023
14Nederland1012
15Frankrijk0336
16Canada0213
17Polen0101
18Spanje0033
19Noorwegen0011
 Litouwen0011
 Oostenrijk0011
 Roemenië0011

Medaillespiegel heren
  GoudZilverBronsTotaal
1Verenigde Staten83314
2Duitsland2204
3Brazilië2103
4Japan1214
5Tunesië1203
6Australië1135
7Hongarije1113
8Servië1102
9China1023
 Zuid-Afrika1023
10Verenigd Koninkrijk1001
11Frankrijk0336
12Rusland0213
13Canada0112
14Polen0101
15Spanje0033
16Litouwen0011

Medaillespiegel dames
  GoudZilverBronsTotaal
1China3227
2Italië3014
3Australië23611
4Verenigde Staten2338
5Duitsland2215
6Verenigd Koninkrijk1326
7Rusland1304
8Zimbabwe1102
 Zweden1102
 Denemarken1102
9Hongarije1023
10Nederland1012
11Servië1001
12Canada0101
13Noorwegen0011
 Oostenrijk0011
 Roemenië0011


Vorige pagina: Editie
Volgende pagina: Olympische spelen